Cirkel is Rond gelooft in de kracht van ervaringsdeskundigheid. Mensen die ingrijpende ervaringen hebben meegemaakt, zetten hun kennis en inzichten in om anderen te ondersteunen. In dit artikel deelt ervaringsdeskundige René Haring zijn visie op verantwoordelijkheid nemen voor je eigen gedrag. Vanuit zijn eigen ervaringen laat hij zien waarom juist die stap essentieel is voor blijvende verandering en herstel.
Als je de betekenis van verantwoordelijkheid nemen gaat opzoeken krijg je al snel het volgende te lezen.
“Dat je bewust de leiding neemt over je eigen keuzes, acties en de consequenties daarvan. In plaats van de schuld bij anderen te leggen, erken je fouten, kom je gemaakte afspraken na en focus je op wat wél binnen jouw cirkel van invloed ligt.” ¹
In de praktijk betekent dit:
En dit is precies wat bij veel veroorzakers van huiselijk geweld vaak ontbreekt, inzicht in eigen gedrag en daardoor geen verantwoordelijkheid nemen voor hun eigen gedrag. Verantwoordelijkheid nemen voor eigen gedrag is moeilijk, lastig maar ook dapper. Hoe en aan wie ga je vertellen dat je fysiek, verbaal en/of psychisch geweld hebt gebruikt bij je partner en/of kinderen? Wat zullen dan de consequenties zijn? En hoe kan je zelf hiermee omgaan?
Als ervaringsdeskundige op het gebied van huiselijk geweld weet ik hoe ingewikkeld de dynamiek binnen gewelddadige relaties kan zijn. Ik weet hoe angst, schaamte, schuldgevoel en machteloosheid mensen gevangen kunnen houden. Tegelijkertijd heb ik geleerd dat echte verandering pas mogelijk wordt wanneer iemand bereid is eerlijk naar zijn of haar eigen gedrag te kijken.
Dat geldt niet alleen voor degene die geweld gebruikt, maar ook voor iedereen die betrokken is bij de situatie. Eigen verantwoordelijkheid nemen betekent niet dat slachtoffers verantwoordelijk zijn voor het geweld dat hen is aangedaan. De verantwoordelijkheid voor geweld ligt altijd bij degene die ervoor kiest geweld te gebruiken. Wel geloof ik dat iedereen verantwoordelijkheid kan nemen voor de keuzes die hij of zij vanaf vandaag maakt.
In mijn gesprekken oordeel ik niet. Ik veroordeel mensen niet om wat zij hebben meegemaakt of gedaan, maar ik nodig hen uit om eerlijk te onderzoeken welke invloed zij zelf hebben op hun leven. Verandering begint namelijk met zelfreflectie.
Ik stel vragen zoals:
Door deze vragen ontstaat ruimte voor bewustwording. Niet vanuit schuld, maar vanuit verantwoordelijkheid. Want zolang iemand alle oorzaken buiten zichzelf blijft zoeken, blijft verandering afhankelijk van anderen. Pas wanneer iemand ontdekt dat hij of zij invloed heeft op het eigen gedrag, ontstaat er perspectief.
Mijn eigen ervaringen hebben mij geleerd dat verantwoordelijkheid nemen soms pijnlijk is. Het vraagt moed om naar jezelf te kijken, patronen te herkennen en oude overtuigingen los te laten. Maar juist daarin ligt de kracht. Niet het verleden bepaalt onze toekomst, maar de keuzes die we vandaag maken. Ik geloof in herstel. Ik geloof dat mensen kunnen leren om anders met emoties, conflicten en relaties om te gaan. Dat vraagt begeleiding, veiligheid en soms ook professionele hulp, maar vooral de bereidheid om eerlijk naar jezelf te kijken. Daarom motiveer ik mensen niet door hen te vertellen wat zij moeten doen. Ik motiveer hen door hen te laten ontdekken dat zij zelf invloed hebben op hun gedrag en hun toekomst. Die ontdekking geeft weer regie. En waar regie terugkomt, ontstaat ruimte voor groei.
Als ervaringsdeskundige wil ik laten zien dat verandering mogelijk is. Niet omdat het eenvoudig is, maar omdat ik uit ervaring weet dat verantwoordelijkheid nemen de eerste stap is naar een leven zonder geweld. Dat proces vraagt tijd, inzet en doorzettingsvermogen, maar iedere stap in de richting van bewust gedrag draagt bij aan een veiligere toekomst voor jezelf én voor de mensen om je heen.
Verandering begint niet met het veranderen van een ander. Verandering begint met de moed om jezelf eerlijk aan te kijken en verantwoordelijkheid te nemen voor de keuzes die je vanaf vandaag maakt.
Om je te helpen om steeds verantwoordelijkheid te nemen voor eigen gedrag zijn er tegenwoordig ook supportgroepen Verantwoordelijkheid Nemen. In deze groepen kan je samen met andere veroorzakers van huiselijk geweld leren hoe je steeds opnieuw verantwoordelijkheid kan nemen voor je eigen gedrag en de gevolgen ervan. De supportgroepen van Verantwoordelijkheid Nemen zitten in Bergen op Zoom, Breda en Eindhoven. Verantwoordelijkheid nemen voor eigen gedrag is niet zomaar een kreet, het is de sleutel naar blijvende verandering in je eigen leven.
Meer info is te vinden op www.verantwoordelijkheidnemen.nl of kijk op de website van Cirkel is Rond.
Artikel door René Haring, ervaringsdeskundige bij Cirkel is Rond.
